Najczęściej zadawane pytania

Anafilaksja to nagła, ciężka reakcja alergiczna, która może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Pojawia się szybko i wymaga natychmiastowego działania — dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, czym jest, jak ją rozpoznać i co zrobić w sytuacji zagrożenia.

W tej sekcji zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące anafilaksji. Wyjaśniamy je prostym, zrozumiałym językiem — zarówno dla osób żyjących z alergią, jak i ich bliskich, opiekunów czy nauczycieli. Jeśli nie znalazłaś / nie znalazłeś tu odpowiedzi na swoje pytanie, zachęcamy do kontaktu lub rozmowy z lekarzem.

Jak rozpoznać anafilaksję?

Objawy anafilaksji mogą przypominać symptomy innych dolegliwości, jednak ich początek jest zazwyczaj o wiele bardziej gwałtowny i nasilony.

Zwykle przy nagle pojawiającej się pokrzywce, duszności, spadku ciśnienia i zaburzeniach świadomości możemy z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że jest to wstrząs anafilaktyczny wymagający natychmiastowej akcji ratunkowej.

W przypadku wystąpienia anafilaksji konieczne jest natychmiastowe podanie adrenaliny i wezwanie pomocy medycznej. Należy także obserwować stan pacjenta i w razie potrzeby podjąć resuscytację oddechowo-krążeniową.

Wstrząs anafilaktyczny to stan zagrażający życiu i wymagający natychmiastowej pomocy, w tym podania adrenaliny i wezwania pogotowia ratunkowego.

Jakkolwiek anafilaksja może samoistnie ustąpić, to ze względu na ryzyko wystąpienia wstrząsu, należy każdorazowo podjąć interwencję.

Wstrząs anafilaktyczny to silna, uogólniona reakcja całego organizmu, której samoistne ustąpienie jest mało prawdopodobne.

Reakcja anafilaktyczna potrafi rozwijać się zaskakująco szybko, ale zakres czasu jest dość szeroki: najczęściej pierwsze objawy pojawiają się w ciągu kilku minut do pół godziny po kontakcie z alergenem, choć czasem reakcja może wystąpić nawet po 1-2 godzinach. W rzadkich przypadkach – zazwyczaj po przyjęciu niektórych pokarmów lub leków – objawy mogą rozwinąć się nawet po kilku godzinach.

Czas wystąpienia reakcji anafilaktycznej zależy między innymi od:

  • rodzaju alergenu
    ukąszenia owadów i leki zazwyczaj wywołują reakcje szybciej niż pokarmy.
  • drogę kontaktu z alergenem
    bezpośrednie wniknięcie do krwi (np. jad owada) działa szybciej niż przyjęcie alergenu drogą pokarmową.
  • indywidualna wrażliwość organizmu
    osoby cierpiące na silne alergie reagują szybciej niż inni.

 

Po wystąpieniu objawów anafilaksji, niezależnie od ich natężenia oraz czasu wystąpienia należy koniecznie skorzystać z pomocy medycznej.

Obecnie adrenalina dostępna jest w tak zwanych autostrzykawkach, które umożliwiają podanie leku samodzielnie przez pacjenta.

Prawidłowe przechowywanie adrenaliny:

  • przechowywać w temperaturze do 25ºC,
  • nie ma konieczności przechowywania w lodówce,
  • unikać zamrażania oraz wysokich temperatur,
  • z dala od światła, najlepiej w oryginalnym opakowaniu,
  • zawsze mieć przy sobie, gdyż adrenalina ma być dostępna natychmiast.

Obecnie na rynku pojawił się alternatywny sposób aplikacji adrenaliny w formie sprayu do nosa, co upraszcza podanie leku. 

  • postać ta ułatwię podawanie i przechowywanie leku
    (brak szczególnych warunków dla przechowywania, a jedynie zalecenie, że w razie zamarznięcia leku należy odczekać do jego rozmrożenia).
  • Lek w dawkowaniu 2 mg ma trwałość 30 miesięcy, forma 1 mg ma trwałość 24 miesiące. 

Anafilaksja zagraża przede wszystkim osobom cierpiącym na alergie, astmę oraz z incydentami anafilaksji wśród członków rodziny. Pacjenci, którzy już wcześniej doświadczyli anafilaksji są bardziej narażeni na niebezpieczeństwo ponownego wstrząsu. Wśród grupy ryzyka są też dzieci.

Sprawdź, czy:

  • wystąpiły u Ciebie wcześniej ciężkie reakcje alergiczne?
  • masz zdiagnozowaną alergię na substancje mogące wywołać wstrząs?
    najczęstsze wyzwalacze to: orzeszki ziemne, orzechy, ryby, owoce morza, leki (np. antybiotyki, środki znieczulające), jad owadów (pszczoły, osy), lateks.
  • po kontakcie z alergenem występują u Ciebie szybko nasilające się objawy?

 

Opis typowych objawów anafilaksji znajdziesz tutaj.

Jeśli pojawiają się objawy sugerujące anafilaksję lub ciężką reakcję alergiczną, należy natychmiast wezwać pomoc medyczną. Do takich objawów należą:

  • trudności w oddychaniu, świszczący oddech,
  • obrzęk gardła, języka, uczucie „zaciśniętego” gardła,
  • zawroty głowy, omdlenie, nagłe osłabienie,
  • szybkie, rozległe zmiany skórne (pokrzywka, obrzęki),
  • silny ból brzucha, wymioty po kontakcie z alergenem,
  • objawy dotyczące więcej niż jednego układu (np. skóra + oddech).

 

W takich sytuacjach pierwszym krokiem jest podanie adrenaliny, ale nawet po jej podaniu konieczna jest ocena lekarska, gdyż reakcja może powrócić lub się nasilić.
Nawet przy łagodnych symptomach należy zachować czujność, gdyż stan pacjenta może szybko się pogorszyć.

Uwaga: pacjent nie powinien samodzielnie jechać do szpitala samochodem ze względu na ryzyko zawrotów głowy i utraty przytomności. Najbezpieczniejszym sposobem zapewnienia pomocy medycznej jest wezwanie pogotowia.

Masz pytanie?
Napisz do nas

Anafilaksja budzi wiele wątpliwości i obaw — to zupełnie naturalne. Jeśli coś jest dla Ciebie niejasne, chcesz dopytać o objawy, postępowanie lub sytuacje z życia codziennego, skorzystaj z formularza poniżej.

Nie musisz znać fachowych terminów ani precyzyjnie formułować pytania. Opisz swoją sytuację tak, jak potrafisz — postaramy się odpowiedzieć jasno i zrozumiale.