Poradnik dla pacjenta: Jak leczyć alergię? Zalecenia i błędy

10 zaleceń lekarskich

  1. Immunoterapia alergenowa jest przyczynową metodą leczenia, ale jest skuteczna tylko w alergii zależnej od IgE.
  2. Tylko odczulanie może zahamować rozwój Twojej alergii.
  3. Do odczulania należy wybrać alergen lub alergeny, które wywołują u Ciebie istotne objawy alergii.
  4. Uczulenie na wiele alergenów (tzw. alergia wieloważna) nie stanowi przeciwwskazania do odczulania.
  5. Odczulanie powinno być prowadzone regularnie przez co najmniej 3 lata.
  6. Przestrzegaj odstępów pomiędzy kolejnymi dawkami zgodnie z zaleceniami lekarza.
  7. Odczulanie może zostać powtórzone po konsultacji z lekarzem, jeśli po zakończeniu leczenia ponownie pojawiły się objawy.
  8. Immunoterapia powinna być kontynuowania podczas pandemii, a ze względów epidemiologicznych dobrym rozwiązaniem jest  immunoterapia podjęzykowa.
  9. Świadome zaangażowanie pacjenta jest podstawą powodzenia odczulania.
  10. Przestrzegaj zaleceń lekarskich, aby uniknąć działań niepożądanych i osiągnąć optymalną skuteczność leczenia.

7 głównych błędów pacjenta z alergią

  1. Przekonanie, że alergia samoistnie „osłabnie”, nie wyrządzając Ci żadnych szkód.
  2. Poleganie na niesprawdzonych naukowo metodach diagnostyki
    alergii.
  3. Zbyt długie zwlekanie z podjęciem konsultacji z alergologiem i  stosowanie wyłącznie leków bez recepty (tzw. OTC).
  4. Niepodjęcie kompleksowego leczenia alergii, na które składają się: zmniejszenie  narażenia na alergen,  leczenie farmakologiczne i odczulanie.
  5. Niesystematyczne stosowanie zaleconego leczenia, zwłaszcza odczulania.
  6. Brak okresowej oceny nasilenia choroby alergicznej i skuteczności leczenia.
  7. Brak opracowanego w porozumieniu z personelem medycznym kompleksowego planu leczenia alergii „na całe  życie”, uwzgledniającego odczulanie. Lekarz jest  Twoim partnerem w  walce z alergią!

Immunoterapia alergenowa — zalecenia i najczęstsze błędy

Poniższa tabela zbiera najważniejsze zalecenia dotyczące odczulania oraz błędy, które mogą obniżać skuteczność leczenia lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych.

Zalecenia Błędy
1 Przed rozpoczęciem immunoterapii Twój lekarz musi sprawdzić ogólny stan Twojego zdrowia, wykonać badania podstawowe, uzyskać kontrolę objawów innych chorób przewlekłych, o ile nie stanowią przeciwwskazania do immunoterapii. Brak uzyskania kontroli innych chorób przewlekłych, na które chorujesz, może utrudniać przebieg immunoterapii, a tym samym obniżać jej skuteczność. Niektóre choroby stanowią przeciwwskazanie do immunoterapii. Niektóre leki muszą zostać odstawione przed immunoterapią.
2 Stosuj się do zaleceń lekarza w zakresie unikania narażenia na alergeny i leczenia objawowego. Przed rozpoczęciem odczulania objawy Twojej alergii muszą być dobrze kontrolowane przez leczenie farmakologiczne. Brak uzyskania kontroli objawów alergicznych przez leki objawowe może sprzyjać wystąpieniu działań niepożądanych i zaburzać schemat leczenia.
3 Lekarz przedstawi Ci możliwości i metody immunoterapii — metodę podjęzykową lub podskórną — abyście mogli wspólnie podjąć decyzję o sposobie leczenia. Kierowanie się jedynie ceną preparatu może wygenerować koszty pośrednie związane z niedogodnościami, np. dojazdu lub utraty czasu pracy, które przewyższą zysk.
4 Podczas stosowania immunoterapii podjęzykowej przestrzegaj zaleceń dotyczących sposobu podawania leku:
  • codziennie,
  • rano na czczo, nie myjąc wcześniej zębów, aby nie spowodować mechanicznych mikrourazów śluzówki,
  • trzymaj lek pod językiem, bez połykania, w czasie zalecanym dla danego leku, następnie przełknij ślinę,
  • po 15 minutach możesz jeść i pić,
  • po posiłku umyj zęby.
Niestosowanie się do zaleceń lekarskich może obniżać skuteczność immunoterapii i sprzyjać wystąpieniu działań niepożądanych.
5 Podczas immunoterapii podskórnej przestrzegaj zaleceń dotyczących zgłaszania się w terminie do podania kolejnych dawek. Nieprzestrzeganie terminów podania kolejnych dawek immunoterapii zaburza schemat leczenia i może obniżać jej skuteczność.
6 Przestrzegaj zaleceń związanych z czasowym przeciwwskazaniem do podania immunoterapii podjęzykowej i zrób kilkudniową przerwę w stosowaniu leku, jeśli miałeś lub masz:
  • zabieg stomatologiczny, w tym usunięcie zęba, także mlecznego,
  • stan zapalny jamy ustnej lub afty,
  • zapalenie górnych dróg oddechowych, w tym opryszczkę na wargach,
  • infekcję z gorączką około 38,5°C,
  • znaczne zaostrzenie objawów alergii górnych dróg oddechowych,
  • zaostrzenie astmy,
  • zaostrzenie innych chorób przewlekłych.
Przerwa do 7 dni nie wymaga modyfikacji dawkowania. Przy przerwie dłuższej lub w przypadkach wątpliwych musisz skontaktować się ze swoim lekarzem.
Niestosowanie się do zaleceń lekarskich może sprzyjać występowaniu działań niepożądanych po podaniu preparatu do immunoterapii podjęzykowej.
7 Przestrzegaj zaleceń związanych z czasowym przeciwwskazaniem do podania immunoterapii podskórnej:
  • infekcja z gorączką około 38,5°C,
  • znaczne zaostrzenie objawów alergii górnych dróg oddechowych,
  • zaostrzenie astmy,
  • utrata kontroli innych chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca typu I czy choroba Hashimoto, które w stanie stabilnym nie stanowią przeciwwskazania do immunoterapii alergenowej.
Niestosowanie się do zaleceń lekarskich może sprzyjać występowaniu działań niepożądanych po podaniu preparatu do immunoterapii podskórnej.
8 Bezpośrednio przed podaniem dawki immunoterapii podskórnej unikaj:
  • dużego wysiłku fizycznego,
  • stresu.
Złe zaplanowanie codziennych obowiązków może doprowadzić do złej tolerancji szczepień.
9 W ciągu 24 godzin po podaniu immunoterapii podskórnej unikaj:
  • urazu kończyny w miejscu iniekcji,
  • dużego wysiłku fizycznego,
  • ciężkostrawnych potraw,
  • nasłoneczniania i innych źródeł wysokiej temperatury, np. sauny.
Wystąpienie reakcji po podaniu szczepionki może zepsuć zaplanowaną aktywność sportową lub spotkanie towarzyskie.
10 Szczepienia przeciw chorobom zakaźnym oraz przeciw COVID-19 możesz wykonać w trakcie immunoterapii w zastrzyku z zachowaniem 7-dniowego odstępu pomiędzy iniekcjami. W razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem.
W przypadku stosowania SLIT Europejska Akademia Alergologii i Immunologii Klinicznej rekomenduje zaprzestanie pobierania preparatu na 2–3 dni przed szczepieniem i 7 dni po szczepieniu.
Nie należy odraczać szczepień, by nie zwiększać ryzyka zachorowań i powikłań, które mogą wystąpić w wyniku zachorowania na choroby zakaźne.