Wytyczne zastosowania odczulania immunoterapii alergenowe
Odczulanie przewidziane jest dla dzieci powyżej 5 r.ż., młodzieży i dorosłych. Nie wyznaczono górnej granicy wieku. Choć najskuteczniejsza jest immunoterapia u osób uczulonych na pojedynczy alergen, to obecnie najczęściej mamy do czynienia z uczuleniem na wiele alergenów. U pacjentów wymagających jednoczesnego odczulania kilkoma preparatami immunoterapia także jest skuteczna.
Twój alergolog, zlecając AIT, ustali, którą drogą – podjęzykową czy podskórną – lek powinien być podawany w Twoim przypadku. Droga podjęzykowa umożliwia układowi odpornościowemu szybkie wytworzenie tolerancji uczulającego alergenu. Lek występuje w postaci tabletek lub w formie kropli. Forma tabletek ma związek z mniejszym ryzykiem pomyłki w dawkowaniu. Optymalna immunoterapia tabletkami daje poczucie bezpieczeństwa kontrolę dawki, która jest utrzymywana na poziomie dawki przyjętej w gabinecie lekarskim.
Zaleca się, aby lek był przyjmowany codziennie (optymalnie), najdalej co drugi dzień (jest to możliwe w przypadku kropli, wówczas podawana jest podwójna dawka, co jest mniej wygodne i stwarza ryzyko pominięcia dawki oraz powoduje trudności w utrzymaniu dyscypliny leczenia)
Szczegółowe wskazówki postępowania w trakcie podawania leku zostały omówione we wcześniejszych rozdziałach. Istnieje jednak także kilka sytuacji, w których powinieneś przez kilka dni zaniechać przyjmowania AIT.
Należą do nich:
- usunięcie zęba (częściej u dzieci, u których następuje zmiana zębów mlecznych na zęby stałe), zabiegi stomatologiczne,
- stan zapalny śluzówek jamy ustnej, w tym afty, infekcje, zwłaszcza górnych dróg oddechowych,
- opryszczka wargowa.
Przestrzeganie kilku zasad związanych z prawidłowym podawaniem leku i czasowymi przeciwwskazaniami do jego podawania nie jest kłopotliwe, a wpływa na skuteczność leczenia i zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
Odczulanie na drodze podskórnej wymaga podawania preparatu w placówce medycznej. Termin podania kolejnej dawki wyznacza lekarz. Twoim zadaniem jest regularne zgłaszanie się w wyznaczonych terminach do podania kolejnych dawek AIT.
Każdorazowo po podaniu dawki konieczne jest, abyś pozostał w placówce medycznej na obserwacji przez co najmniej 30 minut. W dobie pandemii COVID-19, kiedy ogranicza się kontakt pacjentów z placówkami medycznymi, lekarz może częściej proponować leczenie drogą podjęzykową. Odczulanie w alergii na jad owadów jest prowadzone jednak wyłącznie drogą podskórną. W tym przypadku odczulanie ma charakter procedury ratującej życie, ponieważ zapobiega ciężkim, zagrażającym życiu reakcjom alergicznym.
Dla kogo jest odczulanie?
Odczulanie jest dla Ciebie, jeśli:
- mimo stosowania się do zaleceń w przyjmowaniu leków objawowych nie uzyskujesz pełnej kontroli choroby i ustąpienia dolegliwości,
- ze względu na nasilone objawy alergii wymagasz przewlekłego, nawet całorocznego stosowania leków objawowych,
- doświadczasz działań niepożądanych po podaniu leków objawowych, leki objawowe uważasz za uciążliwe ze względu na sposób aplikacji (np. leki oczne lub donosowe często są niechętnie przyjmowane przez dzieci),
- leki objawowe uważasz za uciążliwe ze względu konieczność pamiętania o ich przyjmowaniu,
- przebyłeś anafilaksję po ekspozycji na jad owadów.
W chorobach alergicznych układu oddechowego immunoterapia alergenowa umożliwia złagodzenie objawów, pozwala na zmniejszenie dawkowania leków i tym samym poprawia jakość życia, działając przeciwzapalnie oraz poprzez poprawę miejscowej odporności błon śluzowych górnych i dolnych dróg oddechowych. W przypadku dzieci immunoterapia alergenowa poprawia także jakość życia ich rodziców. AIT w anafilaksji na jad owadów zmniejsza z kolei ryzyko anafilaksji w przypadku kolejnego użądlenia. Każda z dostępnych form leczenia wymaga stosowania się do określonych zaleceń, ale dzięki temu efekt leczenia AIT może być wieloletni.