Osoby zagrożone anafilaksją mają w Polsce nową możliwość zastosowania adrenaliny w sytuacji ciężkiej reakcji alergicznej. Dostępna na receptę donosowa postać leku pozwala podać adrenalinę bez użycia igły – w formie aerozolu do nosa. To alternatywa dla stosowanych dotychczas form adrenaliny podawanych we wstrzyknięciu.
Anafilaksja jest najcięższą postacią reakcji alergicznej i może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. Może rozwinąć się w ciągu kilku minut po kontakcie z alergenem – między innymi po spożyciu pokarmu, przyjęciu leku czy użądleniu przez owada.
W przypadku anafilaksji leczeniem pierwszego rzutu pozostaje adrenalina, a kluczowe znaczenie ma jej szybkie zastosowanie.
Teraz w Polsce pacjenci mają do dyspozycji również adrenalinę podawaną donosowo.
Adrenalina podawana przez nos
Eurneffy zawiera adrenalinę – epinefrynę – i jest przeznaczony do doraźnego leczenia reakcji anafilaktycznej.
Lek podawany jest do jednego nozdrza za pomocą jednorazowego aerozolu.
Urządzenie jest gotowe do zastosowania. Nie wymaga wcześniejszego przygotowania ani odpowietrzania. Po uruchomieniu podawana jest cała pojedyncza dawka leku.
Donosowa droga podania oznacza, że zastosowanie adrenaliny nie wymaga wykonania zastrzyku.
Może mieć to szczególne znaczenie dla osób, które odczuwają silny lęk przed igłami lub mają trudność z użyciem automatycznego wstrzykiwacza w sytuacji stresu.
O tym, która postać adrenaliny będzie odpowiednia dla konkretnej osoby, powinien zdecydować lekarz.
Kto może stosować donosową adrenalinę?
Eurneffy jest obecnie dopuszczony do stosowania u:
- dorosłych,
- młodzieży,
- dzieci od 4. roku życia,
- osób o masie ciała co najmniej 15 kg.
Lek jest dostępny wyłącznie na receptę.
Europejska Agencja Leków zaleca, aby osoby, którym przepisano donosową adrenalinę, miały przy sobie dwa urządzenia.
Jeżeli po pierwszej dawce objawy nie ustępują po około 10 minutach, nasilają się albo powracają, można podać drugą dawkę – zgodnie z zaleceniami lekarza i instrukcją stosowania leku.
Dlaczego nowa forma adrenaliny jest ważna?
W przypadku anafilaksji sama możliwość posiadania leku nie wystarczy.
Adrenalina musi być dostępna wtedy, kiedy jest potrzebna, a osoba zagrożona anafilaksją lub jej opiekun musi wiedzieć, jak jej użyć.
Badania dotyczące automatycznych wstrzykiwaczy pokazują, że jednym z problemów jest właśnie regularne noszenie adrenaliny przy sobie.
W jednym z badań przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych tylko około 44 proc. uczestników deklarowało, że zawsze ma przy sobie przynajmniej jeden automatyczny wstrzykiwacz z adrenaliną.
Brak urządzenia w momencie wystąpienia reakcji był również jednym z powodów, dla których adrenalina nie była stosowana podczas ciężkich reakcji alergicznych.
Nowa, donosowa postać leku daje więc pacjentom kolejną możliwość przygotowania się na sytuację, w której trzeba działać natychmiast.
Adrenalina pozostaje lekiem pierwszego wyboru
Zmienia się sposób podania leku, ale nie zmienia się najważniejsza zasada postępowania w anafilaksji.
W przypadku podejrzenia anafilaksji liczy się szybkie zastosowanie adrenaliny.
Europejska Agencja Leków wskazuje, że działanie adrenaliny podawanej donosowo na organizm jest porównywalne z działaniem obserwowanym przy domięśniowym podaniu adrenaliny.
Na tej podstawie lek został dopuszczony do stosowania w Unii Europejskiej jako doraźne leczenie reakcji anafilaktycznej.
Co zrobić po zastosowaniu leku?
Podanie adrenaliny – niezależnie od tego, czy jest ona podawana w formie iniekcji, czy donosowo – nie zastępuje pilnej pomocy medycznej.
Po zastosowaniu donosowej adrenaliny należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną.
Osoba, której przepisano lek, powinna wcześniej otrzymać od lekarza informacje dotyczące:
- objawów, przy których należy zastosować adrenalinę,
- prawidłowego użycia urządzenia,
- sytuacji, w których konieczne może być podanie drugiej dawki,
- postępowania po zastosowaniu leku.
Kolejna możliwość dla osób zagrożonych anafilaksją
Pojawienie się donosowej adrenaliny nie oznacza, że automatyczne wstrzykiwacze przestają być stosowane.
To kolejna dostępna forma podania adrenaliny, którą lekarz może uwzględnić, dobierając leczenie ratunkowe odpowiednie dla konkretnego pacjenta.
Dla części osób możliwość zastosowania leku bez igły może zmniejszyć jedną z barier związanych z podaniem adrenaliny.
Najważniejsze pozostaje jednak to samo:
osoba zagrożona anafilaksją powinna mieć zaleconą przez lekarza adrenalinę zawsze dostępną i wiedzieć, kiedy oraz jak jej użyć.
Źródła
European Medicines Agency – Eurneffy (epinephrine)
Informacje dotyczące wskazań, sposobu stosowania, wieku i masy ciała pacjentów oraz zasad podawania kolejnej dawki.
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/eurneffyEuropean Medicines Agency – Eurneffy, Product Information
Charakterystyka produktu leczniczego i szczegółowe informacje dotyczące stosowania donosowej adrenaliny.
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/eurneffy-epar-product-information_en.pdfEuropean Medicines Agency – First nasal adrenaline spray for emergency treatment against allergic reactions
Informacja EMA dotycząca oceny skuteczności i bezpieczeństwa pierwszej donosowej postaci adrenaliny w UE.
https://www.ema.europa.eu/en/news/first-nasal-adrenaline-spray-emergency-treatment-against-allergic-reactions„Anafilaksja – pierwszy w Polsce raport epidemiologiczny 2008–2015”
Dane dotyczące skali problemu anafilaksji w Polsce, przygotowane na podstawie danych NFZ.
https://www.krakow.pl/partnerstwo_miasta/201797,183,komunikat,anafilaksja_-_pierwszy_w_polsce_raport_epidemiologiczny_2008-2015.htmlEpinephrine auto-injector carriage and use practices among US children, adolescents, and adults
Badanie dotyczące dostępności i noszenia przy sobie automatycznych wstrzykiwaczy z adrenaliną.